In Twente zijn we er goed in: niet te veel woorden gebruiken, zeker niet over dingen die schuren. “Niet over praten, dan is ’t er ook niet.” Dat werkt verrassend lang. Totdat het niet meer werkt.
In mijn werk met familie-opstellingen kom ik het vaak tegen: mensen die belangrijke gebeurtenissen ‘netjes’ hebben achtergelaten. Alsof ze denken: deksel erop en klaar. Opgelost!
Het doet me soms denken aan een kind dat zijn handen voor de ogen slaat en denkt: “Ik zie jou niet, dus jij ziet mij ook niet.” Lief idee. Alleen… zo werkt het niet helemaal.
Onlangs begeleidde ik een vrouw die naar haar relatie wilde kijken. Ze zei: “We hebben het eigenlijk nergens over.” Niet over wat pijn doet. Niet over wat gemist wordt. Niet over wat er écht speelt.
En dat bleek van twee kanten zo. Stilte van weerszijden. Heel veilig, maar ook eenzaam. Meestal komt het wel goed, maar niet altijd vanzelf.
Kwetsbaarheid klinkt groot en ingewikkeld, maar het komt neer op open zijn. Vaak zit het in kleine dingen. In durven zeggen wat je voelt, of toegeven dat je het niet weet. Dat je bang bent voor gedoe. Of dat je denkt: ach, laat ook maar. En dus zeg je niks.
En als je niet praat, dan zoek je een vlucht. Hard werken. Altijd bezig zijn. Sporten. Zorgen voor anderen. Televisie aan. Telefoon erbij. Ik doe er net zo goed aan mee hoor. Wegvluchten kan overal, daar zijn we als mensen verrassend creatief in.
In een opstelling zie ik dan waar het begonnen is. Vaak al vroeg. Thuis, in je jeugd. Hoe werd er daar omgegaan met emoties? Werd er gepraat, of vooral gezwegen? Dat neem je mee, zonder dat je het doorhebt. Totdat het ergens vastloopt.
Open zijn betekent niet dat je alles op tafel moet gooien. Het is ook niet zielig doen of blijven hangen. Het is vooral eerlijk durven kijken; naar jezelf. En soms ook toegeven dat je iets spannend vindt.
In mijn werk zie ik hoe een opstelling zichtbaar kan maken wat woorden niet kunnen zeggen. Niet om te fixen of te forceren (daar houden we hier toch al niet van), maar om helder te krijgen wat gezien wíl worden.
En van daaruit kun je weer verder. Op jouw manier. En ja, gewoon met beide voeten op de grond.
Carla Oude Elbering, systemisch werker
www.carlaoudeelbering.nl
mobiel: 06-23305211
