ALMELO - Met gevaar voor eigen leven hielp hij tientallen Joden tijdens de oorlog aan een onderduikadres: kapper Frits Tusveld uit Almelo. Stadsgenoot Albert Broeksma twijfelt niet. De Grootste Twentenaar kan alleen iemand zijn die het leven van een ander heeft gered.
Albert Broeksma is historicus en oud-leraar geschiedenis. Het verhaal van Frits Tusveld leerde hij kennen via de boeken van zijn collega Coen Cornelissen. “Tusveld deed wat anderen niet deden. In de oorlog gingen miljoenen levens verloren. Maar er zijn ook levens gered. Alle mensen die zich daarvoor inzetten, zijn voor mij grote figuren, kleine lichtpunten in een tijd waarin alles donker was.” Hij was een gewone Almeloêr. Kapper aan de Bornerbroeksestraat, en een uitstekend dammer.
Dit is het begin van het artikel dat u misschien op 8 juli heeft aangetroffen in De Twentsche Courant Tubantia. Er zijn al diverse afleveringen geschreven met elke keer een andere kandidaat als hoofdpersoon. Uw redacteur heeft Frits waarschijnlijk nooit persoonlijk gezien. Maar van zijn bestaan heb ik voor het eerst vernomen als mede-hoofdpersoon op Hemelvaartsdag 1928. Daar werd bij het Ravijn een openlucht damwedstrijd gespeeld met 40 levende damspeelsters, geleend van een gymnastiekvereniging. Daar damde hij (met wit) tegen stadgenoot Anton Jurg (1907-1966).
Uit eigen archief weet ik dat Frits woonde op nummer 33 aan de Bornerbroeksestraat; dicht bij mijn oma die in dezelfde straat woonde. Maar uiteraard is er wat dieper gezocht.
Hij mocht zich zelfs officieel dammeester noemen! Dit is bereikt door succesvol te eindigen in een speciaal daarvoor bestemd toernooi. Een volgende keer komen we met enkele aanvullingen.
Nu komt – na ruim 6 jaren damrubriek – de heer Tusveld eindelijk terecht in Hallo Almelo! Als ik het allemaal eerder had geweten, was deze publicatie uiteraard eerder geweest. We hebben ter gelegenheid van deze aflevering wat ‘oud werk’ opgezocht. Volgende keer nog meer.
Dit is een fragment uit het kampioenschap van Nederland. Op 5 september 1937 wordt Ad de Graag verslagen door de heer F. H. Tusveld. Als 38e zet wordt 33-28 gespeeld. Frits antwoordt met 13-19. Wit wil de stand blijkbaar (of schijnbaar) overzichtelijk maken door de ruil met 39. 28-22. Het volgende “echte” diagram is nu bereikt. Ziet u de winnende zet voor wit? Tusveld wel, want hij speelde 19-24! Er dreigt nu schijfverlies voor zwart door 23-28. Dit wordt verhinderd door 41. 38-33. Maar na het antwoord 20-25 is wit kansloos. Want er dreigt nu doorbraak door 24-29 en na het slaan 23-28.
Anton Jurg
Damclub Almelo
![VHC aankondiging Op en rond de essen[1]](https://www.lokaaltwente.nl/files/202502/dist/ad42bebc70324f1e3a36ad065e8d5128.jpg)
