DINKELLAND - Een hartstilstand kan iedereen, op elk moment, treffen. In zo’n situatie tellen seconden. Dankzij een sterk netwerk van AED’s en betrokken burgerhulpverleners in de gemeente Dinkelland is de kans op overleven aanzienlijk groter. Achter dit netwerk staan bevlogen vrijwilligers die zich inzetten voor de veiligheid van hun kern.
We gingen in gesprek met Jan Bolhaar en Harriëtte Vink over het belang van AED’s en burgerhulpverlening in de gemeente Dinkelland. Jan is vertegenwoordiger van stichting AED De Veldkamp in Denekamp en Harriëtte is secretaris van stichting AED Rossum.
Het ontstaan van AED-werkgroepen in Denekamp
In Denekamp ontstond de aandacht voor AED’s in 2008 vanuit de Dorpsraad. Er werd gekeken naar alle wijken in het dorp, destijds negen in totaal. Het doel was duidelijk: elke wijk een eigen, autonome AED-werkgroep. Dat plan slaagde. Jan vertelt dat zij destijds in de wijk de Veldkamp zijn begonnen met het inzamelen van geld onder inwoners. Met dat geld konden zij een AED en een buitenkast aanschaffen, zodat het apparaat altijd toegankelijk is. Daarnaast werd actief gezocht naar vrijwilligers die een reanimatiecursus wilden volgen.
Een dorpsbrede aanpak in Rossum
In Rossum is gekozen voor een andere aanpak. Daar werd in 2009 één centrale stichting opgericht voor het hele dorp. Harriëtte vertelt dat het bestuur zich destijds flink heeft ingezet om geld in te zamelen voor de eerste AED’s. Toen in 2023 de apparaten verouderd waren, werd opnieuw een actie georganiseerd. Volgens Harriëtte heeft een donateursactie door het hele dorp ervoor gezorgd dat er inmiddels zelfs 18 AED’s zijn, dit is een goed dekkend netwerk. Harriëtte geeft aan: “Wij als stichting beheren deze AED’s, zorgen voor het onderhoud, vervangen materialen na gebruik en organiseren (herhalings)trainingen voor inwoners.”
Samen leren binnen de gemeente
Hoewel elke kern in de gemeente zijn eigen aanpak heeft, zoeken de AED-werkgroepen elkaar bewust op. Sinds vorig jaar komen vertegenwoordigers uit de verschillende kernen weer jaarlijks bijeen om kennis en ervaringen te delen. Volgens Harriëtte is dat van grote waarde: door samen te kijken naar wat goed werkt en wat minder goed gaat, kunnen de werkgroepen van elkaar leren en hun aanpak verder verbeteren.
De cruciale eerste minuten
Snelle hulp bij een hartstilstand is van levensbelang. Jan vertelt dat er onlangs nog een succesvolle reanimatie heeft plaatsgevonden in Denekamp, waarbij juist het snelle handelen het verschil maakte. Hij benadrukt: “Het gaat erom dat mensen zo snel mogelijk beginnen met reanimeren, de eerste 6 minuten na een hartstilstand zijn cruciaal.” Omdat een ambulance er gemiddeld na zo’n 10 tot 15 minuten is, zijn burgerhulpverleners van onschatbare waarde. Via HartslagNu worden zij opgeroepen en zijn zij vaak sneller ter plaatse, zodat direct gestart kan worden met reanimatie en het inzetten van een AED. HartslagNu is het landelijke oproepsysteem dat wordt geactiveerd wanneer iemand 112 belt bij een (vermoedelijke) hartstilstand. Getrainde vrijwilligers in de buurt ontvangen via een app of sms een oproep, waarin staat wat er van hen wordt verwacht. Sommigen gaan direct naar het slachtoffer om te starten met reanimeren, terwijl anderen eerst een AED ophalen. Het systeem zorgt ervoor dat er snel voldoende hulp ter plaatse is. Via de app krijgen hulpverleners direct de locatie, navigatie en indien nodig een toegangscode van de AED. Harriëtte haalt een uitspraak aan die haar is bijgebleven: “Een AED redt geen levens, maar daar zijn mensen voor nodig die weten hoe een AED werkt en wat ze ermee moeten doen.” Daarmee onderstreept ze dat niet alleen de aanwezigheid van een AED belangrijk is, maar vooral de mensen die ermee kunnen handelen. Het gebruik van een AED is daarbij toegankelijk: het apparaat geeft duidelijke instructies via een stem, waardoor mensen stap voor stap worden begeleid.
Aanmelden bij HartslagNu
Toch merken Jan en Harriëtte dat inwoners soms twijfelen om zich aan te melden bij HartslagNu. Die drempel ontstaat vaak door de angst om iets verkeerd te doen. Harriëtte probeert die onzekerheid weg te nemen en geeft aan: “Je kunt in feite niets fout doen. Ook sta je er vaak niet alleen voor. De kans is veel groter dat je met meerdere mensen aanwezig bent en dat de ambulance ook snel ter plaatse is.” Volgens haar kan juist dat besef net het extra zetje geven om tóch de stap te zetten. Ook mensen die niet kunnen reanimeren, kunnen volgens Jan een belangrijke rol spelen. Zij kunnen bijvoorbeeld hulpdiensten opvangen en de weg wijzen, omstanders op afstand houden of helpen om overzicht te creëren. Juist die samenwerking maakt dat hulpverlening snel en effectief kan verlopen. Daarnaast geven beiden aan hoe waardevol het is wanneer mensen die al een reanimatiecursus hebben gevolgd, bijvoorbeeld via hun werk, zich aansluiten bij HartslagNu. Daarmee vergroten zij de kans dat er bij een noodsituatie snel iemand in de buurt is die kan handelen. Juist die snelle inzet van burgerhulpverleners kan het verschil maken en de overlevingskans aanzienlijk vergroten. Aanmelden kan van grote betekenis zijn en echt het verschil maken.
Dekking AED’s in de gemeente Dinkelland
Jan en Harriëtte geven aan tevreden te zijn met de dekking van AED’s in de gemeente Dinkelland. Deze dekking is ook inzichtelijk via de kaart op hartslagnu.nl. Daarbij spelen de lokale AED-werkgroepen een onmisbare rol. Zij zorgen niet alleen voor het onderhoud van de AED’s, maar organiseren ook trainingen en zetten zich in voor de benodigde financiering. Zonder deze inzet zou het netwerk al snel minder effectief worden. Daarnaast zijn ze blij met de gemeentelijke subsidie voor de aansluiting bij HartslagNu. Ook de jaarlijkse rapportages van HartslagNu worden als zeer waardevol ervaren. Harriëtte licht toe dat deze rapportages inzicht geven in het aantal reanimaties en de locaties, wat helpt om het netwerk goed te blijven monitoren en waar nodig te verbeteren.
Geïnspireerd geraakt?
Wie een reanimatiecursus wil volgen, kan hiervoor terecht bij de AED-werkgroep in de eigen kern. Mocht het onduidelijk zijn hoe deze werkgroep te bereiken is, dan kan de dorpsraad helpen met een doorverwijzing naar de juiste contactpersonen. Samen zorgen we ervoor dat hulp altijd dichtbij is.
