Fotoarchief Twente brengt verleden tot leven in het heden

In 2016 kreeg het Fotoarchief Twente een grote hoeveelheid beeldmateriaal in handen. Maar liefst 28 pallets met foto’s van Twente en de Achterhoek, geschonken door TC Tubantia, kwamen naar het voormalige Rabobankpand aan de Kerkstraat. Destijds gingen 77 vrijwilligers ermee aan de slag. Met twee scanners, beschikbaar gesteld door de Geldermanstichting en de TC Tubantia, werden de foto’s één voor één gedigitaliseerd, voorzien van metadata en opgeslagen. In 2018 was de klus geklaard en waren alle krantenfoto’s ingescand. Het Fotoarchief Twente, dat werkt onder de paraplu van de Vereniging Historisch Oldenzaal, verhuisde in 2025 naar een nieuwe locatie aan de Hooge Lucht 1, die door de gemeente beschikbaar werd gesteld. Het totale archief van Oldenzaal omvat 1,62 TB aan bestanden, goed voor maar liefst 626.573 fotobestanden. Af en toe komt er een bijzonder verzoek binnen. Afgelopen voorjaar werd het Fotoarchief gevraagd om foto’s uit de collectie van Max Koot te digitaliseren. Een deel van dit beeldmateriaal gaat in 2027 gebruikt worden voor een boek over de jonge jaren van koning Willem-Alexander en in 2028 verschijnt een boek over de 90-jarige prinses Beatrix. In januari 2027 gaat men ook met deze foto’s een expositie houden in paleis Soestdijk.  

Tegenwoordig ligt de focus qua beeldmateriaal op Oldenzaal en werken er 17 vrijwilligers aan het digitaliseren en beschrijven van foto’s, dia’s en negatieven. Hans Lotgerink is een van de vrijwilligers die zich bezighoudt met diverse taken binnen het Fotoarchief. “Een foto digitaliseren is één ding, maar het verhaal erachter bewaren is net zo belangrijk”, zegt Hans. Wie staat erop? Waar is de foto gemaakt en uit welke periode komt het beeld? Op al deze vragen zoeken ze antwoorden. Komen ze er niet uit, dan worden er boeken bij gepakt voor onderzoek of ze plaatsen een foto op social media, op het kanaal ‘Oud Oldenzaal’. Dat levert vaak reacties op van mensen die de benodigde informatie kunnen geven. “Vooral bij boerderijen en gebouwen is het soms een behoorlijke puzzel”, vertelt José oude Lohuis-Siers. José heeft zich altijd hobbymatig met fotografie beziggehouden en houdt zich voornamelijk bezig met dia’s en glasnegatieven. Met haar camera maakt ze de negatieven digitaal, zet ze deze om naar positieve beelden. Hans verdeelt de foto’s daarna onder de vrijwilligers, zij proberen zoveel mogelijk informatie aan de beelden toe te voegen en deze te voorzien van metadata. Daarna worden de foto’s per categorie opgeslagen. Een andere vrijwilliger is Gerald olde Kalter. Voor hem voelt het soms als een reis terug in de tijd. Hij groeide zelf op aan de Hooge Lucht en komt tijdens het digitaliseren regelmatig beelden tegen die herinneringen oproepen. Zo kreeg het archief een adressenboek uit de jaren vijftig waarin ook zijn vader stond vermeld. “Vaak is het verrassend wat je ziet. Veel van vroeger ben je vergeten en dan ineens zie je het weer terug, zoals de Bisschopstraat en de oude bioscoop” vertelt hij.  

De foto’s laten goed zien hoe Oldenzaal is veranderd. Plekken die inmiddels een heel ander gezicht hebben, oude gebouwen en winkels die verdwenen zijn en straten die in de loop van de tijd flink zijn veranderd. Het Fotoarchief bevat veel meer dan alleen foto’s. Er wordt ook een grote verzameling microfiches (vanaf 1874) met oude regionale kranten bewaard. Deze oude kranten zijn waardevol voor mensen die iets uit het verleden willen terugvinden. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijkheid om ook bewegend beeld te digitaliseren.   Een klein deel van die waardevolle geschiedenis is deze maand te bewonderen tijdens de expositie ‘Verleden naar heden’ in de bibliotheek in winkelcentrum “In den Vijfhoek”.  Aan de hand van verschillende fotocollages en oude beelden krijgen bezoekers een impressie van hoe Oldenzaal in de loop der jaren is veranderd. Oude beelden van straten, winkels, markten en andere herkenbare, maar soms ook minder herkenbare locaties uit de stad nemen je mee terug in de tijd. Hier zal ongetwijfeld voor bezoekers iets tussen zitten dat herinneringen oproept. Het Fotoarchief Twente hoopt dat bezoekers na afloop niet alleen met nostalgische gevoelens naar huis gaan, maar misschien zelf eens op zolder of in oude fotoboeken gaan kijken en bijzonder beeldmateriaal aanleveren. Juist dat oude beeldmateriaal vertelt verhalen over Oldenzaal. Door die herinneringen te bewaren, kunnen ook volgende generaties later terugkijken naar het Oldenzaal van vroeger. Uiteraard krijgt ieder zijn aangeleverde beeldmateriaal, ook digitaal terug. Materiaal dat niet terug hoeft, leveren wij af bij het gemeentearchief of het Museum Oldenzaal.  

Wil je zelf eens een kijkje nemen in het Fotoarchief Twente of oude kranten bekijken? Of heb je zelf mooi beeld-     materiaal dat je graag wilt delen? Dat kan op afspraak op dinsdag- en woensdagmiddag en donderdagochtend. Stuur hiervoor een e-mail naar: lotgerinkoldenzaal@gmail.com.

Chantal Brunink

 José oude Lohuis

Bentheimerstraat melkfabriek Ons belang

Semper Crecendo met Links meester Lansink en de heer Dijkstra Rechts met strohoed dhr

 Grootestraat in Oldenzaal