OOTMARSUM - In het Educatorium in Ootmarsum is afgelopen zaterdag een nieuwe expositie geopend. Die gaat over niemand minder dan Annie M.G. Schmidt: schrijfster van kinderboeken en liedjes maar ook van musicals en andere theaterprodukties. Van Dikkertje Dap tot Jip & Janneke en van komische televisieseries als Pension Hommeles en Ja Zuster, Nee Zuster tot musicals als Heerlijk Duurt het Langst. Het Schoolmuseum is er speciaal voor (her)ingericht.
Lia Alting-de Korte praat honderduit tijdens de rondleiding. Haar enthousiasme over de nieuwe expositie in het Schoolmuseum van Ootmarsum kent geen grenzen. ”Kijk”, wijst de voorzitter van het Educatorium naar een tekening van een jongetje dat hoog boven op een trap staat en aan het praten is met een giraffe, “dit is dus Dikkertje Dap. Dit versje uit 1950 is het eerste waarmee Annie M. G. Schmidt bekend werd. Iedereen in Nederland kende dit liedje vroeger en zong het wanneer nodig. Ook over de rode laarsjes die Dikkertje Dap had gekregen.” De toon voor de rest van de expositie over Annie M.G. Schmidt is gezet. Een reis door een nostalgisch verleden, nostalgie in optima forma. Dat het Educatorium heeft gekozen voor Annie M.G. Schmidt als hoofdpersoon, is voor Lia Alting eigen ‘vanzelfsprekend’. ‘Annie MG, de muziek van haar pen’, dit is de titel van de expositie. Deze benaming verwijst niet zozeer naar de vele teksten van haar boeken maar meer naar de teksten van haar hand voor musicals en televisie-series. “Daar zijn”, weet Lia Alting als geen ander, “talrijke pareltjes van liedjes uit voortgekomen zoals Ja Zuster Nee Zuster, maar ook Op een Mooie Pinksterdag. Liedjes van heel lang geleden maar die we nu nog steeds spontaan kunnen meezingen.”
Luisteren
De zeggingskracht van de liedjes van Annie M.G. Schmidt wordt op de expositie in het Schoolmuseum dan ook extra belicht. Met behulp van QR-codes kunnen bezoekers allerlei nummers van Annie M.G. Schmidt zelf laten horen. Voorzitter Lia Alting verwacht veel van deze interactie. “De expositie komt daarmee extra tot leven, hoe mooi is dat. Voor jong en oud is dit aantrekkelijk. Niet alleen kijken en lezen maar ook luisteren.” Eigenlijk was de keuze voor Annie M.G. Schmidt een logische, zegt voorzitter Lia Alting-de Korte van het Educatorium. “Want vorig jaar immers hadden we een expositie over de illustratrice Fiep Westendorp. En Fiep en Annie M.G. Schmidt waren niet alleen hun hele leven dikke vriendinnen maar ze werkten ook veel samen; ze waren eigenlijk onafscheidelijk.” Daarbij was er een praktisch voordeel omdat een aantal grote illustraties, speciaal gemaakt voor de Fiep-expositie, kunnen worden hergebruikt, zoals die van bijvoorbeeld Pluk van de Petteflet. “Fiep Westendorp“, licht Lia Alting toe, “maakte de illustraties hiervoor maar de teksten waren van Annie M.G. Schmidt. Het zou jammer zijn om dan deze illustraties niet ook bij deze expositie te gebruiken.”
Waardevol
Het Educatorium profiteert met de expositie over Annie M.G. Schmidt zeer van de ervaringen die vorig jaar zijn opgedaan met Fiep Westendorp. Lia Alting: “Toen werkten we veel samen met de Fiep Westendorp Foundation. Dat zijn professionals en zij gaven ons allerlei waardevolle adviezen bij de inrichting van de expositie. Over de teksten bij de verschillende items, over de opstelling, over de belichting en noem maar op. Daar hebben we bij Annie veel aan gehad.” Waar Fiep Westendorp een eigen foundation heeft die haar nalatenschap beheert, heeft Annie M.G. Schmidt die niet. Geen probleem omdat het Educatorium zelf met plezier de boer op ging. Uiteindelijk bleek er bij de Stichting Beeld & Geluid in Hilversum heel wat materiaal te liggen voor de expositie over Annie. “Begin januari brachten we een heleboel spullen van Fiep Westendorp naar Amsterdam en op de terugweg gingen we in Hilversum bij de Stichting Beeld & Geluid langs om daar spullen van Annie M.G. Schmidt op te halen. Zo gingen we van de ene zo de andere expositie in.”
Zuster Klivia
Onder andere is in het Educatorium het originele verpleegstersuniform te zien van zuster Klivia uit Ja Zuster, Nee Zuster. Lia Alting is er heel blij mee. “Dat haalt zo’n klassieke televisie-serie uit 1966 ineens heel dichtbij en zelfs tastbaar. Alleen al het idee dat Hetty Blok daarin als zuster Klivia naast Leen Jongewaard heeft rondgelopen.” Andere items van Annie M.G. Schmidt zijn bijvoorbeeld de originele telefoon met draaischijf die bij Ja Zuster, Nee Zuster werd gebruikt naast oude platenhoezen, cd’s en luisterboeken. Heel pontificaal staat in een vitrine ook de oude typemachine waarmee Annie M.G. Schmidt al haar teksten typte: een klassieke Olivettin 82 met brede wagen.
Jip en Janneke
Bij alle verschillende thema’s wordt via bijgeplaatste kaartjes tekst en uitleg gegeven. En zo loopt de bezoeker door het afwisselende en fascinerende leven van Annie M.G. Schmidt. Dat begon in 1911 in het Zeeuwse Kapelle als dochter van een streng gereformeerde dominee. Na de Tweede Wereldoorlog kwam ze terecht bij het Parool; daar ontmoette ze illustratice Fiep Westendorp. Voor het kinderhoekje in deze krant maakte Anne M.G. Schmidt in 1952 een verhaaltje over Jip en Janneke. Een verhaaltje letterlijk uit haar leven gegrepen; want Jip was haar zoontje Flip en Janneke was het buurmeisje. Fiep Westendorp maakte de tekeningen. Jip en Janneke bleven door de jaren heen onverwoestbaar; nu nog worden kinderen voorgelezen uit Jip en Janneke.
Lekker stout
Annie M.G. Schmidt werd een populaire kinderboekenschrijfster maar ze was daarnaast ook maatschappij-kritisch en revolutionair. In de jaren 60 en 70 schreef ze ook teksten voor cabaretiers als Wim Kan en Wim Sonneveld. Met componist Harry Bannink uit Enschede schreef ze liefst zeven musicals zoals Heerlijk Duurt het Langs en Foxtrot. Ze groeide ook uit tot een soort nationale Oma van Nederland en schudde nog veel meer bekende figuren uit haar pen zoals Minoes, Wiplala, Abeltje, Otje en Floddertje. Ze schreef in haar sprankelende en ondeugende stijl musicals en liedjes voor televisie-series. “Annie”, weet Lia Alting, “kon zich heel goed inleven in de kinderwereld en haar teksten waren vaak lekker stout. Ze vertelde dat ze altijd een kind van 8 was gebleven. En dat werd en wordt door kinderen en volwassenen zeer gewaardeerd.”
Fiep zorgde voor spectaculaire stijging van aantal bezoekers De expositie ‘Annie MG, de muziek van haar pen’ is afgelopen zaterdag officieel geopend door Rosalie Krabbe. Zij maakt deel uit van de werkgroep die deze expositie heeft georganiseerd. Verder maken daar deel van uit: Lia Alting, Lidy Groeneveld en Ingrid Vocks. Zaterdagmiddag werd ook het museumjaar van het Educatorium officieel geopend. Dat gebeurde door stadskernwethouder Rob Olde Kalter in aanwezigheid van en groot aantal vrijwilligers en genodigden. Zij kregen ook de gelegenheid een kijkje te nemen op de expositie. Die loopt het hele jaar tot en met 3 januari. Voorzitter Lia Alting hoopt dat er net zoveel publiek op afkomt als op Fiep Westendorp. “Dan zijn we dik tevreden.” De expositie over Fiep Westendorp zorgde voor een spectaculaire stijging van het aantal bezoekers. Waren er dat in 2024 nog ruim 6200, afgelopen jaar bij Fiep stopte de teller bij 9500. Een stijging van meer dan 50%. “Exposities als deze zorgen voor leven in de brouwerij”, zegt Lia Alting. “Dat is ook wat de mensen vandaag de dag willen. Ze willen niet alleen wat zien maar ze willen ook vermaakt worden, en daar zorgen wij dus wel voor. Daarom is ook deze expositie voor jong en oud. Er is voor elk wat wils. Dat maakt het bezoek aan het Educatorium ook tot een avontuur.”
Foto onder:
Stadskernwethouder Rob Olde Kalter verrichtte zaterdagmiddag de opening van het museumjaar in het Educatorium.