Mevrouw Marietje Sanderink-Helthuis honderd jaar

Marietje woont nog altijd in relatief goede gezondheid op eigen erf, waar ze dagelijks tevreden toeziet hoe haar kleinzoons het melkveebedrijf runnen. Voor haar verjaardag is het erf fraai versierd. Wanneer ze met de locoburgemeester onder de ballonnenboog poseert, knappen er spontaan enkele ballonnen door de zonnestralen. “Begint ze noe ok a te scheet’n”, vraagt Marietje met haar kenmerkende gevoel voor humor. Bij de bankjes en tafel van de gemeente en noabers begint deze zomerse vrijdagochtend een spontaan feest wanneer verschillende voorbijgangers aan de Everlostraat stoppen om Marietje te feliciteren. Lachend nodigt ze iedereen uit om dichterbij te komen zitten wanneer ze omringd wordt door familie, noabers, de locoburgemeester, postbode, mevrouw van de thuiszorg en de verslaggever. Al snel komt er een borrel op tafel en proost het bonte gezelschap op Marietjes verjaardag. 

De wieg op Erve Häokman

De wieg van Maria Geziena Helthuis stond op 30 mei 1926 aan de andere kant van Rossum, aan de Haarstraat. Ze was de op een na jongste in het gezin van zeven kinderen, waarvan vijf meisjes en twee jongens. Marietje bewaart warme herinneringen aan haar jeugd op Erve Häokman. Ze ging naar de lagere school in Rossum en de huishoudschool in Weerselo. Leren ging haar goed af, maar het koken en bakken vond ze naar eigen zeggen te leuk. Bovendien was er thuis op de boerderij veel werk. Vooral toen haar moeder er alleen voor kwam te staan nadat haar vader in 1944 op 62-jarige leeftijd overleed – een tragisch dieptepunt uit haar jeugd. 

Koeien als opstapje voor onderduikers

Er gebeurde veel in Rossum in de oorlog en Marietje haalt de herinneringen nog regelmatig boven. Zo verschenen enkele van haar verhalen al in het magazine van de heemkundevereniging. “We hoorden steeds de vliegmachines die bromden toen de oorlog bezig was. We hadden een klein schuilkeldertje gemaakt bij huis, waar we dan vaak in moesten. Maar als er één bom was opgevallen, dan hadden we dit niet meegemaakt”, lacht Marietje. “De Duitsers zaten bij ons in de schuur. En dat met allemaal jonge grieten hier thuis. En dan zaten er ook nog onderduikers hier op zolder! Hoe dat toch allemaal goed is gegaan?! Bij de koeien op stal zat er boven een luikje. Maar er was geen trap bij. Je moest op een koe gaan staan om door het luikje te kunnen, en daar zaten dan de onderduikers verscholen.” 

“Ik liet mij er niet zomaar een aansmeren”

Met haar zus ging Marietje lopend naar de kermis in Weerselo, waar haar oog viel op Gerard Sanderink. Er werd gedanst en de vonk sloeg over. “Ik keek eerst goed in het rond, want ik liet mij er niet zomaar een aansmeren”, lacht Marietje. Op 23 november 1960 gaf het stel elkaar het jawoord in de Plechelmuskerk te Rossum, nadat ze dat eerder voor de wet deden op het gemeentehuis in Weerselo. Aansluitend volgde een traditionele bruiloft bij café-restaurant Hutten. Marietje herinnert zich nog goed hoe ze met paard en wagen bij huis werd opgehaald en er foto’s werden gemaakt. Het kersverse echtpaar betrok het ouderlijk huis van Gerard, waar zij samen de boerderij runden. Met Gerard jr. en Maria werden twee kinderen verwelkomd in het huwelijk. Inmiddels heeft Marietje ook zes kleinkinderen. Toen haar eigen kinderen opgroeiden leefden ook Gerards moeder nog, waardoor er drie generaties samen aan de keukentafel zaten, iets dat in die tijd heel gebruikelijk was. Ook Gerards vrijgezelle broer Jan woonde op het erf. In 2017 overleed Gerard op 88-jarige leeftijd. Twee jaar later kwam ook broer Jan uit de tijd. 

Humor als handelsmerk

Gerard en Marietje werkten altijd met hart en ziel op de boerderij, zo is ook terug te zien aan verschillende onderscheidingen voor het melkvee die trots aan de wand prijken. Daarbij runde Marietje de kampeerboerderij. “Zomerdag als de koeien naar buiten gingen, ging de stal altijd naar kampeerders. Ook het schuurtje zat erbij. Er kwamen bijvoorbeeld scoutinggroepen en schoolkampen”, vertelt Marietje. In haar vrije tijd vermaakte Marietje zich met haar tuinen, fietsen, zwemmen en toneelspelen. Tot haar 93e reed ze nog zelf naar het zwembad om te gaan zwemmen. Meer dan vijftig jaar ging ze naar Kevelaer en collecteerde ze voor de Nierstichting, waarvoor ze nog werd onderscheiden. Voor haar verjaardag maakte de familie een boekje met bijzondere uitspraken en verzen van Marietje. Het is illustratief voor haar gevoel voor teksten en humor. Marietje staat erom bekend dat ze altijd iedereen aan het lachen kreeg, iets dat ze veelvuldig deed op de planken voor de KPO, de toneelvereniging en ZijActief. “We hadden altijd veel plezier met een clubje dames en ook optredens in andere plaatsen. Dat lukte altijd wel. Ik moest soms wel een beetje gek doen, maar daar kenden ze mij toch niet”, aldus Marietje. 

Elke dag verse melk

Gevraagd naar de grootste veranderingen in honderd jaar tijd benoemt Marietje de kerk en auto’s.  “We waren de eerste met een telefoon in de buurt, de hele buurt kwam hier om te bellen. Maar de grootste verandering was dat er zoveel auto’s en brommers op de weg kwamen. Het bromt en dut aal. En de kerkgang is aanmerkelijk minder geworden. Hier hebben we nog een mortuarium met een kapelfunctie, maar ik kan er zelf niet meer heen lopen. Dat vind ik heel jammer.” En het geheim om gezond oud te worden? “Verse melk!”, antwoordt Marietje resoluut. “Als klein kind hielp ik al met melken en klom ik op een trapje om erbij te kunnen. Dan spoot je soms een straal in je mond voor verse melk. En nu drink ik nog elke dag twee bekers melk die hier uit de tank komen. Zo buj mie nog lang nig kwiet!”, besluit Marietje geheel naar haar karakter; optimistisch en met een lach.