Het is drie decennia geleden dat ik een boom kocht die werd geplant in het Yitzhak Rabin Woud in Israël. Met deze aankoop wilde ik niet alleen bijdragen aan de vergroening van het land, maar ook mijn persoonlijke steun betuigen aan Israël en aan de idealen waarvoor dit initiatief stond. Het maakte deel uit van een actie van het Joods Nationaal Fonds (JNF), dat zich richtte op zowel natuurontwikkeling als het eren van de nalatenschap van de Israëlische leider Yitzhak Rabin, die in 1995 op tragische wijze om het leven is gebracht. Het woud, gelegen nabij Modi'in en zich uitstrekkend over zo’n 450 hectare, werd door het JNF aangelegd als een levend monument voor Rabins toewijding aan vrede en veiligheid. Het boomcertificaat, met nummer B 13324, vormt voor mij een tastbare herinnering aan die aankoop in 1996 – een klein document, maar beladen met betekenis.
Op het certificaat staat geschreven:
“Dit boomcertificaat betekent dat Israël uit uw naam weer bomen rijker geworden is, dat het land, ons land, meer bescherming vindt tegen zon en wind. Maar dat niet alleen: bossen vormen humus en bereiden zo de grond voor op toekomstige landbouw, tuinbouw, boomgaarden. Bossen houden het water vast dat anders zou verdampen en brengen hout voort voor meubelen, huizen, papier en fineer. Zoals bossen schaduw brengen voor mens en dier. Bossen maken Israël sterker, rustiger, veiliger, gelukkiger. Een boomcertificaat is een zegen voor Israël en een eer voor u, in wiens naam het land weer een stukje groener wordt.”
Het Yitzhak Rabin Woud is vandaag de dag een levendig natuurgebied, rijk aan flora en fauna. Inheemse bomen, struiken en planten vormen samen met een gevarieerde dierenwereld een ecosysteem van betekenis. Voor zowel inwoners als bezoekers biedt het woud ruimte voor rust en recreatie, met wandelpaden, picknickplaatsen en weidse uitzichten. Tegelijk vervult het een educatieve rol, met aandacht voor Rabins leven, zijn vredesinspanningen en het belang van natuurbehoud in Israël.
Voor mij reikte de betekenis van het planten van een boom verder dan alleen een bijdrage aan de natuur. Bomen staan symbool voor groei, hoop en continuïteit. De boom die ik destijds liet planten, vertegenwoordigt niet alleen de erfenis van Rabin, maar ook mijn eigen verlangen naar een groene en vreedzame toekomst voor Israël.
De werkelijkheid is weerbarstig. In het licht van het huidige conflict tussen Israël en Gaza krijgt het Yitzhak Rabin Woud een extra, bijna confronterende lading. Het woud – bedoeld als symbool van vrede en samenwerking – staat in scherp contrast met de verdeeldheid, het geweld en de verwoesting die de regio teisteren. Juist in dat contrast klinkt Rabins boodschap, van dialoog en verzoening, des te indringender door. Zij herinnert ons eraan dat vrede geen vanzelfsprekendheid is, maar iets dat voortdurend aandacht en inspanning vraagt.
In deze tijd van conflict is het Yitzhak Rabin Woud daarmee meer dan een eerbetoon aan een groot leider. Het is ook een stille, maar krachtige oproep om te blijven geloven in en werken aan duurzame vrede. Zoals bomen blijven groeien – zelfs onder moeilijke omstandigheden – zo vraagt ook vrede om geduld, zorg en doorzettingsvermogen.
Mijn boom, en al die andere bomen in het woud, blijven daarvan een levend symbool: dat de hoop op een groenere, vreedzamere toekomst nooit mag worden opgegeven. Daarbij moet ik ook denken aan de gedachte dat, ondanks alles, de mens in de kern geneigd is tot het goede – een idee dat onder meer wordt verwoord in 'De meeste mensen deugen' van Rutger Bregman. Juist in een wereld die zo vaak wordt getekend door conflict en verdeeldheid, is het van belang om dat vertrouwen niet te verliezen.
Martin Paus