ALMELO - Door alles wat ze heeft meegemaakt, is Floortje van Loon geworden wie ze altijd al was. In haar digitale fotocollages, waarin werkelijkheid en verbeelding naadloos in elkaar overlopen, komen verdriet, kracht, gemis en eigenzinnigheid samen. Haar eerste solo-expositie in het Huis van Katoen en Nu in Almelo draagt niet voor niets de titel ‘Het is niet wat het lijkt.’ Die woorden zijn niet alleen van toepassing op haar werk, maar ook op het leven van de 53-jarige vrouw uit Almelo.
Floortje werd in 1972 geboren in Bellville, bij Kaapstad, als één van een tweeling. Haar ouders waren twee jaar eerder met hun gezin vanuit Nederland naar Zuid-Afrika geëmigreerd, op zoek naar een nieuw bestaan. “Mijn vader wilde een andere uitdaging, een ander leven”, vertelt ze. Een half jaar na haar geboorte bleek dat Floortje een lichamelijke beperking had. Ze ontwikkelde zich traag en bracht haar vroege kinderjaren door in een revalidatiecentrum. “Ik kon pas op mijn derde lopen. Was ver achter, vanwege mijn motoriek.”
In 1978 keerde het gezin terug naar Nederland. Een jaar later volgde de scheiding van haar ouders. Voor Floortje begon een moeilijke jeugd, getekend door onveiligheid en onbegrip. “Mijn ouders gaven ons het gevoel dat mijn zusje en ik - nakomertjes - niet gewenst waren. Dat heeft diepe sporen nagelaten.”
“Mijn moeder mishandelde mij en dat ontdekten ze op school.” Op haar twaalfde ging ze daarom bij haar vader wonen, terwijl haar tweelingzus bij haar moeder bleef. De afstand, zowel letterlijk als emotioneel, werd groter.
“Ik kon eigenlijk niet bij mijn vader wonen, hij woonde in Nieuwegein en de Mytylschool (een aangepaste school voor kinderen met een lichamelijke handicap, red.) in Arnhem was te ver weg. Het revalidatiecentrum bevond zich naast de school, toen ben ik daar drie jaar intern gaan wonen terwijl ik in de weekenden bij mijn vader verbleef.” Die periode ervaart ze als een kantelpunt. “Daar heb ik mijn jeugd ingehaald. Voor het eerst voelde ik vrijheid. Ik was niet langer alleen dat stille, angstige meisje.”
Maar het noodlot sloeg hard toe. Haar tweelingzus, met wie zij een bijna onbreekbare band had, overleed op zestienjarige leeftijd door zelfdoding. “Dat gemis gaat nooit meer weg”, zegt Floortje zacht. “Het hoeft ook niet. Het zit verweven in wie ik ben en in wat ik maak.” Op haar 26e verloor ze ook haar moeder, en een jaar later haar oudste broer. Het gezin viel verder uiteen. “Op een gegeven moment dacht ik: iedereen gaat maar dood. Misschien ligt het aan mij.”
Die gedachte mondde uit in een eetstoornis. In 2002 werd Floortje opgenomen vanwege anorexia. Jaren van therapie, opnames en begeleid wonen volgden. Ze moest leren overleven in een lichaam dat steeds kwetsbaarder werd. Uiteindelijk belandde ze in een rolstoel. Toch kwam er langzaam ruimte voor iets nieuws. “Op een gegeven moment dacht ik: ik kan doodgaan of ik kan leven. Zo simpel is het niet, maar het werd wel mijn uitgangspunt.”
In Almelo, waar ze in 2005 naartoe verhuisde, begon dat nieuwe leven vorm te krijgen. Na jaren van strijd, zorg en afhankelijkheid voelde ze dat ze een uitlaatklep nodig had. “Ik had een mening, ik was begaan met de wereld, maar ik kon dat nergens kwijt.” Op haar 41ste besloot ze te beginnen met het verbeelden van haar gevoelens. Zonder opleiding, maar met een enorme drang om te vertellen wat in haar leefde. Ze leerde zichzelf werken met Photoshop en liet zich inspireren door beelden op Instagram en in musea. “Ik ben autodidact. Knippen, plakken, combineren - zo vond ik mijn eigen taal.”
Die taal is persoonlijk, gelaagd en confronterend zonder schreeuwerig te zijn. In haar fotocollages komen thema’s terug als verlies, kwetsbaarheid, identiteit en maatschappelijke ongelijkheid. “Ik verbeeld verdriet, maar ook vrolijkheid. Gemis, maar ook kracht. Dingen die ik vroeger niet kon uitspreken, kan ik nu laten zien.” Haar werk nodigt de kijker uit om verder te kijken dan de oppervlakte. Wat op het eerste gezicht mooi of harmonieus lijkt, blijkt vaak een onderliggende spanning te dragen.
De titel van haar expositie, ‘Het is niet wat het lijkt’, vat haar levenshouding samen. “Mensen zien een vrouw in een rolstoel, of iemand met een moeilijke geschiedenis. Maar dat is niet het hele verhaal. Net zoals in mijn werk: wat je ziet is nooit het complete beeld.” In haar kunst onderzoekt ze hoe snel oordelen worden geveld en hoe weinig ruimte er vaak is voor nuance. Ze ziet en doorziet situaties die anderen ontgaan en weet die te vangen in krachtige, soms poëtische beelden.
Ook persoonlijk heeft Floortje geleerd haar eigen weg te kiezen. Die keuze markeert haar ontwikkeling: van overleven naar zelfbeschikking.
Zelfs na de traumatische IC-opname in Amsterdam vorig jaar, waar ze belandde na een longontsteking en een te lage saturatie (te weinig zuurstof naar de organen, red.), als gevolg van een mislukte operatie aan haar spastische arm. “Toen ik nog in het ziekenhuis lag, overleed tot overmaat van ramp ook nog mijn vader. Dat maakte me verdrietig, maar ook heel boos.” Haar gevoel om voortaan zelf haar weg te bepalen werd er alleen maar verder door versterkt.
Ze noemt zichzelf graag ‘Floortje’, haar eigenzinnige, recalcitrante kant. “Ik wil niet met de meute meelopen. Ik ben wie ik ben.” Tegelijk is er ook ‘Floor’, de serieuze kant, de vrouw met een scherpe blik en een groot hart. In haar werk komen die twee samen. Het is kunst die ontroert zonder te dramatiseren, die vragen stelt zonder te moraliseren.
Met haar eerste solo-expositie van recent werk treedt Floortje van Loon naar buiten met een oeuvre dat is gevormd door een leven vol verlies, maar ook door veerkracht en verbeeldingskracht. ‘Het is niet wat het lijkt’ is niet alleen een titel, maar een uitnodiging: om verder te kijken, om te voelen wat onder de oppervlakte schuilgaat, en om te erkennen dat achter elk beeld - en achter elke mens - een verhaal schuilt dat meer is dan wat je op het eerste gezicht ziet.
Locatie: Huis van Katoen en Nu, Marktplein 35 in Almelo
Periode: 18 januari-28 februari 2026
Openingstijden: woensdag t/m zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur
Toegang: gratis
