Ik raakte gefascineerd door het verhaal van Joseph Oubelkas die op 24-jarige leeftijd onterecht werd veroordeeld voor drugssmokkel. Hij kreeg tien jaar celstraf en belandde als onschuldige in een gevangenis in Marokko. Zijn verhaal is zowel bizar als inspirerend en vormde de basis voor het boek 400 brieven van mijn moeder, dat inmiddels al de 26e druk heeft bereikt en waarvan meer dan 100.000 exemplaren zijn verkocht. Onlangs woonde ik een lezing van hem bij; een ervaring die je aan het denken zet, je bewust maakt en je tegelijkertijd een energieboost geeft.
Joseph Oubelkas werd geboren en groeide op in het Brabantse dorp Raamsdonksveer. Hij beleeft er een mooie jeugd en studietijd, ontmoet de liefde en kent een vliegende start als IT-ondernemer. De wereld lijkt voor hem open te liggen, totdat op 23 december 2004 alles plotseling verandert. Een klantbezoek in Marokko eindigt in een arrestatie en een veroordeling tot tien jaar celstraf voor een misdrijf waar hij niets mee te maken heeft. Zijn wereld stort in.
Toch houdt Joseph vol. Tijdens zijn gevangenschap leest hij, studeert hij, sport hij en onderneemt hij. Hij sluit bijzondere vriendschappen en wordt liefdevol gesteund door familie, vrienden en vooral door de honderden brieven van zijn moeder.
400 brieven van mijn moeder vertelt dit waargebeurde verhaal. Het combineert de rauwe realiteit van gevangenschap met diep menselijke reflecties: hoe behoud je hoop in omstandigheden die bijna ondraaglijk zijn? Wat betekent liefde als krachtbron? En hoe ontwikkel je veerkracht als levenshouding? Het boek greep mij door de openhartige en eerlijke manier waarop Oubelkas zijn jaren in gevangenschap beschrijft. Je voelt niet alleen de misstanden en onrechtvaardigheden, maar vooral de persoonlijke groei en innerlijke reis van de hoofdpersoon.
De schrijfstijl is toegankelijk en meeslepend; je beleeft de frustratie van onrecht, maar ook de hoop en kracht die Joseph vindt. Veel lezers vinden het boek inspirerend en ontroerend, en waarderen vooral de manier waarop Oubelkas ondanks alles vasthoudt aan waardigheid en menselijkheid. Het is meer dan een gevangenisverhaal: het is een testament van liefde, kracht en vergeving.
Josephs boodschap komt uitermate krachtig naar voren: hij heeft alles gewonnen en niets verloren, ondanks de vijf jaar van zijn vrijheid die hij moest inleveren. Die tijd heeft hij echter niet verloren laten gaan; hij bouwde levenslange vriendschappen en besloot zijn ervaring te gebruiken om andere onschuldige gevangenen te helpen. In plaats van wraak te koesteren, laat hij zien dat innerlijke rust, mildheid en perspectief mogelijk zijn, zelfs in de moeilijkste omstandigheden.
Sinds de verschijning van zijn autobiografie in 2011 geeft Joseph lezingen in binnen- en buitenland. Op 30 maart jl. woonde ik er zelf één bij. Hij nam ons mee in het keiharde bestaan van overvolle, vervuilde Marokkaanse gevangenissen. Een wereld waarin verdriet, woede en frustratie voortdurend op de loer liggen. Hoe ga je daarmee om? Waar vind je de kracht om door te gaan en er tóch het beste van te maken? De lessen die hij daar onder extreme omstandigheden leerde, vormen nu de basis van zijn leven en die inzichten deelt hij met overtuiging. Dit is geen spreker die je vertelt wat je wilt horen, maar iemand die het heeft doorleefd en laat zien dat er altijd een keuze is, hoe zwaar het ook wordt. Zelfs in het diepste onrecht blijken humor, hoop en perspectief te kunnen bestaan.
400 brieven van mijn moeder en de lezingen van Joseph Oubelkas laten je niet meer los. Het is een verhaal over moederliefde, vriendschap en doorzettingsvermogen, maar vooral over de kracht waarmee hij het leven blijft omarmen – wat er ook gebeurt.
Het gesigneerde exemplaar van zijn boek is voor mij een dierbare en tastbare herinnering aan een ontmoeting die diepe indruk heeft gemaakt en nog lang zal blijven nazinderen.
Martin Paus
