Uitgaan & Cultuur

Eerste Stolperstein in de gemeente Tubbergen is gelegd in Hezingen
Postuum eerbetoon aan verzetsheld Bernard Evers

HEZINGEN - Met het leggen van een Stolperstein heeft Bernard Evers uit Hezingen een blijvend eerbetoon gekregen. Het is de eerste gedenksteen die in de gemeente Tubbergen is geplaatst. De verzetsman uit Hezingen -die vanwege zijn werk als schilder de bijnaam ’t Schilderke droeg- zette zich samen met zijn familie tijdens de Tweede Wereldoorlog onder meer in voor onderduikers. Als commandant van de vangploeg van droppingen hielp hij tevens bij het opvangen en verstoppen van goederen en wapens in de boerderij waar het gezin woonde. Na verraad van de verzetsgroep door NSB-groep Kip uit Ootmarsum, werd Bernard Evers rond 12 oktober 1944 gefusilleerd op vliegveld Twenthe in Enschede. 

De kleinkinderen van Bernard, Erwin Evers, Jeroen Verbaan en Annemarie Hendriks legden en onthulden de steen vrijdag 21 aan de Pausweg in Hezingen, waar hun grootvader werd geboren en opgepakt.

Hulp aan het verzet

Tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde de familie Evers een grote rol in de activiteiten van het verzet. De zolder en de lege gierkelder van de boerderij waren een schuilplaats voor onderduikers, waaronder het Joodse gezin Menco. Tevens hielp de familie bij droppingen van goederen en wapens. Zo ook begin oktober, toen er twee droppingen stonden gepland in natuurgebied ‘de Paardenslenke’. Zo’n 40 kisten moesten met paard en wagen naar de boerderij van Evers worden gebracht. Daar werden de spullen verstopt zodat ze de volgende ochtend niet meer zichtbaar waren. Wapens moesten gebruiksklaar worden gemaakt en verdeeld binnen de regio. Bernard was commandant van de vangploeg van de droppingen. De eerste oktoberdropping verliep probleemloos. Tijdens de tweede dropping in de nacht van 4 op 5 oktober kwamen de kisten aan parachutes terecht in de bomen en buiten het gebied ‘de Paardenslenke’. Doordat de droppingen ’s nachts plaatsvonden werd er met man en macht gewerkt om alle sporen uit te wissen.

Verraad met catastrofale gevolgen

Het tumult dat in de loop van die nacht ontstond, trok naar alle waarschijnlijkheid de aandacht van andere mensen, wellicht van de landwachten. Dit leidde tot het verraad van de familie.  Op 6 oktober kwam de NSB-groep Kip met zeven gewapende landwachten naar de boerderij. Deze inval had catastrofale gevolgen. De onderduikers werden gevonden, Bernard Evers werd beschoten en raakte zwaargewond. De actie telde maar liefst negen dodelijke slachtoffers. De gewonde Bernard werd onderzocht in het ziekenhuis in Oldenzaal terwijl ondertussen een bevrijding werd voorbereid. Dit plan mislukte. Samen met verzetsstrijder Geert Schoonman werd Bernard overgebracht naar de gevangenis op vliegveld Twenthe in Enschede. Na uren van hardhandige verhoren werden Bernard en Geert omstreeks 12 oktober op het vliegveld gefusilleerd en begraven. Hun lichamen werden 22 oktober 1947 opgegraven. Bernard vond zijn laatste rustplaats op het kerkhof in Vasse, Geert werd in Zaandam herbegraven.

Gedenksteen in Hezingen

In de decennia die volgden werd er weinig gesproken over de inzet van Bernard voor het verzet. Op 8 oktober vorig jaar werd er op Vliegveld Twenthe een gedenkteken geplaatst ter herinnering aan de twaalf verzetsmensen en onderduikers die daar door de Duitsers werden gefusilleerd. Nadat er in Rossum afgelopen april een Stolperstein werd gelegd voor de Rossumse verzetsman Jan Vos, ontstond het idee om ook Bernard Evers met een gedenksteen te eren. Zwager Eddie Hansté is een van de initiatiefnemers.

Hansté raakte gefascineerd door de familiehistorie. “Na mijn pensioen volgde ik een cursus genealogie”, vertelt hij. “Momenteel ben ik bezig met het schrijven van een boek over de familiegeschiedenis. Ik las hiervoor onder andere gerechtsverslagen van de gebeurtenissen rondom het verraad in Hezingen. De details die erin staan opgetekend zijn werkelijk gruwelijk.” 

Terug naar huis

Samen met Johan Steggink van de Historische Kring Vasse, Mander Hezingen dienden Eddie Hansté een aanvraag voor een Stolperstein in. De steen werd nabij de boerderij van de familie Evers gelegd door de kleinkinderen van Bernard Evers: Erwin Evers, Jeroen Verbaan en Annemarie Hendriks. “Geweldig dat er zoveel moeite wordt gedaan om de geschiedenis in stand te houden”, vindt Jeroen Verbaan, kleinzoon van Bernhard Evers. “Een postuum eerbetoon zoals deze Stolperstein maakt dat we de gebeurtenissen niet vergeten.”

Wethouder Martin Oude Avenhuis is namens het college van gemeente Tubbergen aanwezig. “Dit is een speciale dag”, spreekt hij tot de aanwezigen. “Met het onthullen van deze steen brengen we Bernard Evers terug naar huis.”