Uitgaan & Cultuur

Boek over ’70 jaar Molukkers in Overijssel
‘Als je alle dertig verhalen hebt gelezen, dan weet je een heleboel meer’

ALMELO - Het is dit jaar 70 jaar geleden is dat de eerste Molukkers in Overijssel kwamen wonen. Dertig verhalen van Molukse Overijsselaars moeten de geschiedenis levend houden. De journaliste Ditta op den Dries heeft met Molukkers van de eerste, tweede en derde generatie gesproken om een zo duidelijk mogelijk beeld te geven, dat in ’70 jaar Molukkers in Overijssel’ wordt vastgelegd. Het boek wordt gepresenteerd op de Provinciale Herdenkingsdag op zaterdag 4 september. “Dit project heeft mij verrijkt. Ik wist wel wat de feiten waren, maar niet de gevoelens.”

Van links naar rechts: Wim Latupeirissa, journaliste Ditta op den Dries, voorzitter Paul Salakory en Hans van Overbeeke. Foto: Bianca Hellemons

Met veel warmte en respect voor de Molukkers praat Ditta over de totstandkoming van het boek. De afgelopen maanden heeft ze gesproken met Molukkers uit de zeven Molukse wijken in Overijssel, waaronder Almelo. Uit elke wijk twee mensen van de tweede generatie en twee van de derde generatie. Tenslotte heeft ze nog twee Molukkers gesproken van de eerste generatie, die zeventig jaar geleden met een van de twaalf schepen met hun gezinnen de havens van Amsterdam en Rotterdam binnen voerden. 

Familie achtergelaten

Op een van die boten zaten de ouders van Paul Salakory (voorzitter van de stichting), zijn moeder hoogzwanger van Paul. Ze kwamen in mei aan in Amsterdam en gingen met de bus naar Amersfoort. Na allerlei onderzoeken zijn ze met de bus doorgereisd naar kamp Vossenbosch, buiten Wierden. “Je mocht maar drie kinderen meenemen, de rest van de kinderen bleef achter. In de veronderstelling dat ze elkaar na een half jaar weer zouden zien”, weet penningmeester Wim Latupeirissa. Want dat was de Molukse ex KNIL-militairen beloofd door de Nederlandse regering: de militairen zouden een half jaar blijven en dan weer naar huis terugkeren.

Dat er een Molukse kwestie is, waar Molukkers nog steeds boos over kunnen zijn, weten veel mensen niet. En daar wil het bestuur verandering in brengen met onder meer een lesprogramma, een reizende tentoonstelling en het boek. “Het zijn allemaal eigen verhalen, met eigen pijn en eigen kansen”, geeft Ditta aan. “Als je alle dertig verhalen hebt gelezen, dan weet je een heleboel meer.” 

Zaadje geplant

Zelf wist Ditta al het nodige van de Molukse geschiedenis. Haar vader Dick van Baaren heeft in Nederlands-Indië gevochten. “Hij is mijn drijfveer geweest voor dit project”, begint Ditta. “Toen ik ongeveer zeven jaar was, kwamen we Molukkers tegen. ‘Slamat makan’ zei hij, trots dat hij enkele Molukse woorden kende. Hij wilde graag verbinding maken. Hij had veel respect voor de ex KNIL-militairen, die voor Nederland hadden gevochten. Dat zaadje van respect is er toen bij mij ingestopt. Dat heb ik mij later gerealiseerd.”

Dat besef kwam in 1977 met de treinkaping bij De Punt. “Ik heb toen veel gesprekken met mijn vader gevoerd. Hij zei toen dat dit niet kan en mag, maar dat hij het heel goed begrijpt. Je mag een daad niet veroordelen zonder de achtergrond te kennen.”

Na een half jaar van interviews merkt Ditta dat er nog steeds veel gevoelens los komen als er over de Molukse kwestie wordt gesproken. “Er vloeiden regelmatig tranen. Het zijn verscheurde gezinnen en die pijn heb ik zeker teruggezien. Geen verhaal is hetzelfde, maar de pijn zit diep. Je ziet een verschil hoe de jongere generatie in het leven staat. Welke Molukse waarden er in deze samenleving zijn. Er komen ook zeker mooie dingen naar boven hoor”, verzekert ze. “Het is voor mij heel betekenisvol om dit te doen.”

Boek bestellen

In het boek over ’70 jaar Molukkers in Overijssel’ wordt onder meer de historie van de zeven Molukse wijken in Overijssel belicht; Almelo, Wierden, Rijssen, Nijverdal, Zwolle, Deventer en Staphorst. Ook staan er 30 interviews in met Molukkers, afkomstig uit die wijken. 

Het boek wordt gepresenteerd op de Provinciale Herdenkingsdag op zaterdag 4 september in Nijverdal. In de voorverkoop kost het boek 15 euro, en vanaf 5 september 20 euro. In beide gevallen zijn de kosten van het boek exclusief verzendkosten. 

Inschrijven voor een exemplaar van het boek is mogelijk via 70jaarsmo@gmail.com onder vermelding van het aantal boeken, telefoonnummer en indien verzending ook uw adresgegevens. 

Lespakket en reizendinge tentoonstelling

De stichting ‘70 jaar Molukkers in Overijssel’ wil met respect stilstaan bij de (pijnlijke) geschiedenis van Molukkers in Overijssel. “Het is een stuk koloniale geschiedenis dat blijvend verteld moet worden, ook aan nieuwe generaties.” 

De stichting die het boek uitbrengt is ook bezig met een lesprogramma over de gedeelde geschiedenis van Molukkers en Nederlanders. Vanaf 4 september zal een expositie rondreizen. Deze tentoonstelling, met de titel ‘Van A tot Z: van Almelo tot Zwolle’’ zal te zien zijn in de zeven dorpen en steden waar Molukse wijken zijn. Te beginnen in het Hervormd Centrum in Nijverdal. Op tien panelen is dan in hoofdlijnen de Molukse geschiedenis te zien. “Deze informatie gaan we aanvullen met een brochure”, geeft Paul Salakory aan.

De stichting heeft tevens een Facebookpagina geopend: ‘70 jaar Molukkers in Overijssel’.

 

 

Reacties

Onze ouders waren de eerste Nederlanders die werden uitgenodigd bij een feestje thuis,aan de Spoelerstraat in Nijverdal.Zij waren die avond de enigsten niet Molukkers.Mijn vader was daar melkboer en kon goed met de molukkers overweg.