Natuur & Milieu

Het Oale Karkhof: oase van rust, cultuur en natuur!

HELLENDOORN – Aan de Koestraat in het centrum van het dorp ligt een pareltje verborgen. Het Oale Karkhof. Elke zaterdagmorgen zijn er vanaf 09.00 uur een aantal vrijwilligers aanwezig. Afgelopen zaterdag waren dat Henk Nijhoff, Harrie Broekhuis en Lucie, die zich enthousiast op de voorkomende werkzaamheden storten; bladblazen, grafstenen schoonmaken... Ook Jan Lohuis, bestuurslid van Stichting 't Oale Karkhof is paraat. Hij vertelt het een en ander over de geschiedenis van het kerkhof.

Hij begint zijn rondleiding bij het baarhuisje dat in 2018 is neergezet door vrijwilligers. Het wordt nu gebruikt als ruimte om even droog te zitten en koffie te drinken. “Maar vroeger was er ook zo'n huisje daar stond de baar waar de kist van de overledene op kwam”, weet Jan. Het Oale Karkhof wordt niet meer gebruikt voor begrafenissen, dat gebeurde van 1829 tot 1879. Volgens Lohuis zijn er circa 5.000 mensen begraven. Het kerkhof is echt groot. Door de subsidie van de Provincie die ook bestemd was voor de restauratie van klokken van de dorpskerk kon eveneens het Oale Karkhof aangepakt worden. De vrijwilligers hebben de afgelopen tijd grafstenen gerestaureerd en op hun plek gelegd. “Gebroken grafstenen zijn met een betonplaat eronder weer netjes gemaakt. Dat heeft de firma Woertman uit Tubbergen heel mooi gedaan. Verder zijn de paden verhard met 'graustabiel'. We hebben daar als vrijwilligers nu veel minder werk aan en kunnen ons op andere dingen richten.”

Op het grote terrein staan prachtige oude bomen, die met zorg behandeld worden door onze plaatselijke boomspecialist. De vogelwerkgroep heeft nestkastjes geplaatst. Achteraan bevinden zich een aantal grafkelders van bekende adellijke geslachten. Lohuis vertelt dat alle grafkelders geïnspecteerd en gerestaureerd zijn. En weet ook dat er in de oorlog mensen op de vlucht er een veilige schuilplaats in vonden. “De Duitsers waren bang en kwamen niet op het kerkhof.”

De stichting is er trots op dat het Oale Karkhof nu gered is voor het nageslacht. Al veel mensen die op zoek zijn naar hun voorouders hebben het kerkhof bezocht. Op de oude stenen staan over het algemeen namen die veel voorkomen in de regio. 

“Toen we de stichting oprichtten in 1996 was het kerkhof al gebruikt als gemeentewerf, kinderspeelplaats en parkje. En de circa zeventig stenen die er nog lagen wilde men afvoeren. Dat is gelukkig niet gebeurd.” Lohuis is samen met Paul Janse bezig aan een boek over de personen van wie de naam op de grafstenen staat.

Geen hondenuitlaatplaats
Het Oale Karkhof is nu een fraaie plek, hoewel er nog wel wat moet gebeuren. Vooraan zijn onlangs twee wadi's gemaakt om overtollig water te bergen en er komt een nieuw toegangshek. Jan Lohuis is echt tevreden. Behalve over een ding: “Mensen gebruiken het terrein als hondenuitlaatplaats. Dat snap ik echt niet. Als wij aan het werk zijn grijpen we soms in de hondenpoep. Je mag hier rustig wandelen, ook met je hond aan de lijn maar laat hem alsjeblieft hier niet poepen!”