Natuur & Milieu

Coöperatie Notter-Zuna zet kijker richting toekomst met gebiedsvisie

De landelijke omgeving van Notter en Zuna.

NOTTER/ZUNA – De Coöperatie Notter Zuna wil samen met de bewoners in haar buurtschappen een gebiedsvisie opstellen, gericht op de komende vijftien tot twintig jaar. Doel is om zelf concreet stappen te gaan maken, met het oog op de ontwikkeling van het buitengebied. Daarmee wil het bestuur van de coöperatie mogelijke ongewenste verplichtingen van hoger hand voor zijn. Dirkjan Masman, voorzitter van de coöperatie, denkt vooral in mogelijkheden en kansen waar anderen vaak beren op de weg zien. Sessies met buurtbewoners moeten inzicht geven waar het zwaartepunt de komende periode komt te liggen op het gebied van verduurzaming en behoud van het streekeigen karakter en leefbaarheid.

De Rijksoverheid heeft een wet in voorbereiding, waarover de Eerste Kamer nog een beslissing moet nemen. Dit is de Nationale Omgevingswet. Met deze wet wil de overheid een gebiedsgerichte aanpak van de fysieke leefomgeving, met ruimte voor lokaal maatwerk, realiseren. Dat kan door lokaal draagvlak te krijgen, door burgers en ondernemers zo veel mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van de leefomgeving.

Een voortvloeisel uit de Nationale Omgevingswet is de Nationale Omgevingsvisie: een langetermijnvisie van de overheid op de inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving. Deze visie wordt uitgevoerd in samenwerking met de provincies, gemeenten, waterschappen, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en de samenleving. Zowel de provincie Overijssel als de gemeente Wierden stellen weer een eigen Omgevingsvisie op en die aansluit bij de Omgevingswet. Daarom slaat de coöperatie nu de hand aan de ploeg om de ‘Gebiedsvisie Notter-Zuna’ op te stellen. 

Gebiedsfonds
Voorzitter Masman weet dat het tekort aan financiële middelen dergelijke plannen vaak in de weg zit. In Notter-Zuna is dat gelukkig geen punt, dankzij een stevige injectie vanuit de provincie. De bewoners hebben sinds kort een gebiedsfonds, eenmalig gevoed vanuit de provincie. Dat geld is geoormerkt om de komende twintig jaar te besteden aan, zoals de naam van het fonds al laat blijken, het onderhoud van het landschap. “De provincie heeft de pot gevuld, hetgeen vijftig procent is van het benodigde budget. Het andere deel wordt gevuld met dienstverlening, zoals personeel vanuit Baanbrekend Landschap door de gemeente Wierden en inzet van de vrijwilligers uit Notter Zuna. Ook de provincie helpt de coöperatie met één dag in de week ambtelijke ondersteuning door Alex ter Avest. Zo moeten we uiteindelijk de gebiedsvisie van de grond krijgen.”

Eigen financiering
Het budget uit het gebiedsfonds moet uiteindelijk besteed worden aan onderhoud van het landschap. Maar tussentijds mag het ook gebruikt worden om projecten te financieren. Enige voorwaarde is wel dat het uitgeleende geld ook weer terugvloeit in het gebiedsfonds. De coöperatie heeft daarmee budget achter de hand om bijvoorbeeld de start van een eigen zon-op-dak project te bespoedigen. Daarnaast heeft de coöperatie samen met het Energiefonds Overijssel een zogenoemde Ontwikkel B.V. gestart en gefinancierd. Dat geld wordt besteed aan onderzoek naar en ontwerp van een zonnepark. Denk onder meer aan de leges voor een vergunning, aansluiting op het netwerk, een landschappelijk ingepast ontwerp en ga zo maar door. “Met dat zonnepark willen we niet alleen duurzame energie voor onze buurtschappen opwekken, het moet ook als een financieringsproject gaan gelden. De lokaal opgewekte stroom wordt verkocht en de inkomsten vloeien weer in het gebiedsfonds. Zo kunnen we op termijn projecten in onze buurtschap zelf financieren.”

Dankzij deze financiële mogelijkheden kan ook de gebiedsvisie vorm krijgen. Het is een verkenning van wat er op de lange termijn aan ontwikkelingen en veranderingen valt te verwachten en wat het belang daarvan is voor een generatiebestendige leefomgeving in Notter-Zuna. “We willen samen met de buurtbewoners onderzoeken welke belangen zwaarwegend zijn, om zo richting te kunnen geven aan de omgevingsvisie van de gemeente Wierden. Op deze wijze zijn we zelf aan zet en wordt er niet over onze hoofden geregeerd. Denk in dat geval aan de inrichting van de landbouw, maar ook aan recreatie en toerisme en natuur, landschap en klimaat. 

Inbreng van bewoners
Inmiddels ligt er een plan van  aanpak op tafel, geschreven met ondersteuning van Bert ter Avest (Vormgever Overheidsparticipatie) en Arjen Spijkerman (H+N+S landschapsarchitecten). “In 2020, voordat we door Covid-19 werden verrast, is in het Kulturhus Irene al een bijeenkomst over de Gebiedsvisie geweest, waarbij Ter Avest en Spijkerman ook aanwezig waren. Zij hebben die avond gevraagd welke onderwerpen de aanwezige inwoners belangrijk vinden om op te nemen in de Gebiedsvisie. Vervolgens hebben zij een aantal inwoners geïnterviewd. Op ons verzoek is een start gemaakt met de reeds besproken onderwerpen en die voorlopige plan van aanpak vormt de basis voor de toekomstige opgaven voor Notter-Zuna. Dit plan is te vinden op onze website www.conz.nl”.

In september van dit jaar staat er weer een eerste fysieke bijeenkomst in Kulturhus Irene op het programma. Dan wordt besproken hoe de buurtbewoners gezamenlijk de daadwerkelijke analyse van de toekomst gaan maken en welke uitdagingen er zijn. Voor wie nog mee wil meewerken en denken, reageren kan via gebiedsvisie@conz.nl. Om alle opmerkingen mee te nemen in de verdere aanpak is het mogelijk om te  reageren voor 1 september.