Columns

Een leven lang schilderen en verzamelen

HENK HELMANTEL

Over Henk Helmantel, één van Nederlands meest beroemde en beste schilders van dit moment, had ik reeds eerder een bijdrage geplaatst. Dat artikel leverde de nodige reacties op en één daarvan wekte mijn bijzondere interesse. Namelijk de reactie dat Helmantel zou beschikken over een piscina afkomstig uit het voormalige klooster van Albergen, gesticht in 1407. Uiteraard reden voor mij om die piscina te willen bewonderen en Helmantel weer eens te bezoeken.

Nooitgedacht

Vrijdag 9 januari jl. reed ik, mede vanwege een andere omstandigheid, naar het hoge noorden. Het toeval wilde, dat ik een dag voor mijn bezoek aan Helmantel nog een uitgebreid artikel over hem had gelezen in NRC met de kop: ”Ik ben liefhebber van een doordachte preek'. Helmantel meldde daarin dat het met andere mensen behoren tot een geloofsrichting heilzaam is en hij pretendeerde dat met de woorden: “dat voel ik, dat behoort tot de basis van mijn leven”.

Op weg naar Helmantel toog ik nog even naar Nooitgedacht waar de voormalige Tubbergse dominee Hendrik Marsman woonachtig is. Jaarlijks stuurt de dominee mij een Kerstgroet. Ook recentelijk nog. Maar toch... , een groet zo anders. Aan het aardse leven van zijn vrouw Annalies was namelijk in mei jl. een einde gekomen. '‘…Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven.”, aldus de tekst die prijkt op haar rouwkaart.

Onder het genot van koffie was het herinneringen ophalen aan z'n predikantenperiode in Tubbergen. Daarbij viel mijn blik op een flyer die op een bijzettafeltje lag. Een flyer betreffende de tentoonstelling van Henk Helmantel in Assen. Wonderlijk! Vervolgens ging ons gesprek over deze grote meester die zich blijft verbazen over de schoonheid van Gods schepping. Met de dominee trouwens niet gesproken over het krantenartikel, want als geen ander verstaat hij de kunst van het houden van 'een doordachte preek'. Tenminste, dat heeft dominee Marsman in Tubbergen wel bewezen.

 

Westeremden

Bij het huis annex museum van Henk Helmantel in Westeremden aangekomen, werd ik hartelijk ontvangen door de kunstenaar. Wij spraken uitgebreid in zijn atelier en bij de koffie werd ik nog getrakteerd op zelfgemaakte oliebollen. Helmantel verhaalde uitgebreid over zijn expositie 'Henk Helmantel Meesterschilder' in het Drents Museum te Assen. Bovendien, zo meldde Helmantel me, loopt er ook nog een expositie in het Ikonenmusem van Kampen, getiteld: 'Inspiratie, een ontmoeting tussen de collectie Helmantel en ikonen'. Daarnaast zijn er trouwens over de hele wereld schilderijen van Henk Helmantel tentoongesteld. Maar toch, als hoogtepunten van zijn leven beschouwt hij de overzichtstentoonstelling in Taiwan (2019) en zijn huidige tentoonstelling in het Drents Museum te Assen.

Piscina

In het atelier van Helmantel zag ik de piscina al staan. Een alleszins fraai stenen bekken die gebruikt is door de kloosterlingen van Albergen voor het wassen en afvoeren van water. Veelal is een piscina uitgerust met een afvoerpijp die rechtstreeks naar de grond loopt. Helmantel had dit kloostergoed jaren geleden al eens gekocht in Ootmarsum. Uit archiefmateriaal blijkt dat in 1582 de kloostergoederen van Albergen verbeurd zijn verklaard. En dat tussen 1611 en 1721, het jaar waarin de laatste gebouwen verkocht werden, er geen kloosterlingen meer waren in Albergen. Enkel in de jaren 1672 en 1673 was er nog een tijdelijke prior, Philippus Jacobus Robben. In 1725 brak in de restanten van het klooster brand uit en daarna werd het klooster afgebroken. Her en der bevinden zich nog enige goederen afkomstig uit het klooster van Albergen. Maar bijzonder om dit aloude religieuze erfgoed uit het voormalige St. Antoniusklooster te aanschouwen.

Boeken

Henk Helmantel is naast schilder ook een verwoed verzamelaar, een passie die hij deelt met zijn vrouw Babs. Niet zonder reden luidt de titel van zijn meest recente boek: 'Henk Helmantel, een leven lang schilderen en verzamelen' (2e druk). In die context is de piscina bij Helmantel geheel op zijn plaats. Al blijft het m.i. zonde dat Albergen destijds niet is ingegaan, ondanks een aanbod, om dit stukje erfgoed te behouden.

Helmantel signeerde voor mij twee van zijn boeken. Naast het voornoemde boek ook 'Museum Helmantel – Schoonheid en traditie'. Dit boek toont de kunstverzameling van Stichting Museum Helmantel, één van de belangrijkste en meest waardevolle van Nederland.

 

Het boek 'Henk Helmantel, een leven lang schilderen en verzamelen' is verschenen in 2015 bij gelegenheid van zijn 70e verjaardag. Dit 300 pagina's tellende boek met meer dan 190 kleurenreproducties was al snel uitverkocht. Om die reden is een 2e druk verschenen met kleine aanpassingen en verbeteringen. Het boek betreft een unieke inkijk in het leven van Helmantel vol van kunst, bewondering, bouwen, schilderen en verzamelen. Beide kunstboeken hebben inmiddels een prominente plaats gekregen in mijn boekkast.

 

Martin Paus

Uw reactie