Columns

De Middenschool - oudste school van Vriezenveen

Vanaf begin 1600 werd er al onderwijs gegeven in Vriezenveen. Dit betrof voornamelijk hoofdelijk onderwijs. Er werd lesgegeven door "schoelmeesters" die waren aangesteld door de Heer van Almeloe en 't Friezenvenne.

Vanaf die tijd zijn er over enkele eeuwen meerdere namen bekend van personen die vroeger in Vriezenveen als "schoolmeester" hebben gediend. Opvallend is dat bijna allen van elders (buiten Vriezenveen) kwamen. De meesten hadden daarnaast ook nog andere functies. Sommige van hen waren gerichtschrijver, personen die in staat waren om officiële stukken of aktes op te maken. Andere waren koster, voorzanger of notulist voor de gemeenteraad.

Voor de Franse tijd (1795) werd onderwijs gegeven door rondtrekkende onderwijzers of men kwam bij hen thuis in een soort klassenverband. Voor de armen was er een schoolverband wat uitging van de diaconie. Tijdens de Bataafse Republiek begon men met het stichten van scholen en de invoering van het nationaal onderwijs. Met ingang van 1806 trad de Schoolwet in werking waarbij klassikaal onderwijs wettelijk verplicht werd gesteld. In Vriezenveen werd allereerst klassikaal lesgegeven vanuit een gebouw achter de Hervormde Kerk. Later werd de Middenschool gebouwd, een vrijstaand licht gepleisterd gebouw, direct gelegen naast het gemeentehuis. De voorgevel was duidelijk waarneembaar voorzien van de naam MIDDENSCHOOL. Van 1820 tot 1862 was Jan Kunst de bovenmeester van de Middenschool. In 1901 werd de Leerplichtwet ingevoerd voor kinderen van 6 tot 12 jaar.

Bij de grote brand van Vriezenveen in het jaar 1905 werd het gemeentehuis volledig in de as gelegd. Op dezelfde plek werd een nieuw gemeentehuis gebouwd dat op enig moment verbonden werd met de naastgelegen Middenschool, die bij de grote brand wel gespaard was gebleven. In 1848 gaf de overheid haar goedkeuring voor het bijzonder onderwijs. In 1920 werd het bijzonder onderwijs geheel gelijkgesteld met het openbaar onderwijs. De Middenschool heeft als zodanig dienstgedaan tot 1924 en kreeg daarna andere bestemmingen. Maar de naam Middenschool heeft in de 19e en daarna ook in de 20e eeuw nog decennialang de voorgevel gesierd. 

Gert Pape
Historisch Museum Vriezenveen