Algemeen

Rondleidingen en bijzondere verhalen op begraafplaatsen Lentfersweg en Enterstraat

Door Jenny ter Maat

RIJSSEN - De begraafplaats met haar oude muur en even oude grote bomen is, ook voor mensen uit het hectische nu, een oase van rust. Bezoekers zijn er welkom, alle dagen van de week. Op de landelijke Monumentendag, zaterdag 10 september, worden er vanaf 10.00 uur rondleidingen verzorgd.

Zowel op deze begraafplaats aan het begin van de Lentfersweg als op de Rooms Katholieke begraafplaats aan de Enterstraat zijn er zaterdag 10 september, vanaf 10.00 uur rondleidingen. Stadsgidsen wijzen bezoekers onder andere op bijzondere graven en leggen de betekenis van symbolen op de grafstenen uit. Gerrit ten Wolthuis verzorgt, voorafgaande aan de rondleidingen op de oude begraafplaats, powerpoint presentaties vanuit het naastgelegen baarhuisje. De presentaties en rondleidingen gaan door tot circa 16.00 uur.

’n Ooln koarkhof
In eerste instantie lag de begraafplaats aan de Lentfersweg buiten de stadsgrenzen. Nu grenst ’n ooln koarkhof aan het centrum van Rijssen. De begraafplaats, die behoorlijk vervallen was, werd de laatste jaren compleet gerenoveerd. De oorspronkelijke padenloop van het kerkhof keerde terug en er werd een tweede, kleine toegangspoort gerealiseerd. Er is een aantal banken geplaatst.
De dodenakker is een rijksmonument, vanwege de aanwezigheid van familiegraven van jutefabrikant Ter Horst, de aanwezige graftuinen, houten grafgedenktekens, het groen en de ligging aan de 19-eeuwse stadsrand van Rijssen.
Bekende en minder bekende inwoners van Rijssen liggen er begraven. Ook schrijver Belcampo ligt hier.

Gerrit ten Wolthuis vertelt, wandelend over de kerkhof, over de hof en haar graven. Zoals dat van het eerste slachtoffer na de bevrijding, de bijna 3-jarige Johanna Hendrika Lohuis. “Ze stak de weg over en kwam onder een Canadese truck. Haar oom ligt ernaast, die overleed twee dagen eerder. Ze zijn op dezelfde dag begraven.” Op een rij liggen de graven van de vijf brandweermannen die in de nacht van 25 en 26 maart 1945 omkwamen toen ze bezig waren de brand door de neerkomende V1 te blussen.

Ouder is het graf van de 17-jarige domineeszoon Coenraad Rienier Hattink. Hij kwam om door een noodlottig ongeval. Zijn vriend schoot met een geweer op hem, terwijl hij dacht dat het ongeladen was. Ten Wolthuis wijst op de symbolen op deze steen. “De brandende fakkel, de staart etende slang, de vlinder. Ze hebben allemaal een betekenis.” Onderop de steen een doodshoofd en beenderen. Elk mens heeft zo zijn verhaal.
Familie van Ten Wolthuis ligt er ook. “Eén van de eerste graven is van een Gerrit ten Wolthuis. Maar dan ga je zo’n vier generaties terug.” Ook andere familieleden, zoals zijn opa van moeders kant, zijn hier begraven.

Grafkelder
Bijzonder zijn ook de familiegraven en grafkelders. Van één van de grafkelders zijn de ontluchtingspijpjes te zien. Onder een zware steen bevindt zich de trap naar de ruimte, waar nog zo’n elf of twaalf kisten staan.
Veel van de graven worden niet meer onderhouden. Vrijwilligers Nijkamp en Eshuis zijn wekelijks bezig met het onderhoud van groepjes stenen.
Een enkele keer worden er nog mensen begraven. “Het gaat dan vaak om mensen die hier nog een graf hebben, die bijgelegd worden bij een familielid”, vertelt Ten Wolthuis.

Meer over de begraafplaats, de graven en achtergrond van mensen die er begraven liggen, is te lezen op www.oudebegraafplaatsrijssen.nl