Algemeen

Johanne A. van Archem
De Twentse streekboekenschrijfster

TUBBERGEN - Onlangs had ik een interessante ontmoeting met de Twentse streekboekenschrijfster Hennie Scholten in haar met riet bedekte witte stulpje te Nijverdal. Bij het grote publiek geniet zij bekendheid onder de naam Johanne A. van Archem. Een dikke veertigtal streekromans staan inmiddels op haar naam. Romans waarbij haar liefde voor (regionale) geschiedenis nadrukkelijk tot uiting komt. Om die reden spelen haar boeken zich in hoofdzaak af in Twente. Haar nieuwste boek 'Engele' is in juni jl. verschenen.

Hennie Scholten is geboren in Nijverdal, in 1836 gesticht op de kruising van de rivier de Regge en de nieuwe macadamweg Almelo-Zwolle. De inspiratie voor haar verhalen haalt ze veelal uit de genealogie. Al ruim 35 jaar houdt ze zich bezig met stamboomonderzoek. Daarnaast is ze in het bijzonder geïnteresseerd in de regionale historie. Zo is ze is mede-oprichtster geweest van de Historische Kring Hellendoorn-Nijverdal en tevens actief lid van de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Twente.

Nog maar amper midden twintig verscheen bij uitgeverij Callenbach in 1973 haar 1e boek, 'Dorp in het oude land', overigens onder haar eigen naam. Haar 2e boek 'De Meilinghoeve' verscheen pas twintig jaar later. In die tussenliggende periode had ze een reguliere baan. Die baan zei ze vaarwel en koos vervolgens voor het schrijverschap, haar ultieme hobby. En zo verschenen er sinds de jaren '90 boeken onder haar pseudoniem Johanne A. van Archem. Een naam die eenvoudig te verklaren is. Johanne is een naam die al drie eeuwen voorkomt in haar familie. En Archem betreft een buurtschap bij Ommen waar haar roots liggen. Aangezien de familienaam Van Archem in Nederland niet bestaat, vindt ze die naam uitermate treffend.

Zomer & Keuning, marktleider op het gebied van streekromans in Nederland, betreft haar uitgever. Zij hebben overigens ook alle streekboeken uitgebracht in een grootletter-uitgave. Deze uitgeverij herbergt tal van auteurs. De meeste streekboekenauteurs kent Hennie Scholten persoonlijk, zoals Gerda van Wageningen. De romans van Gerda spelen zich veelal af in de omgeving van de Zuid-Hollandse Eilanden. En bekend is ook Henny Thijssing-Boer, helaas overleden. Haar boeken dragen nogal een protestants-christelijke signatuur tegen de achtergrond van het Groningse platteland.

Zelf is Hennie Scholten inmiddels met pensioen. Desalniettemin geniet ze nog volop van het schrijven. Wel ligt de frequentie van haar uitgaven inmiddels iets lager. Geen twee boeken meer per jaar, maar drie boeken per twee jaar. Het schrijven van een roman gaat haar vrij gemakkelijk af. Ze verzamelt eerst historische gegevens en hanteert die vervolgens bij de beschrijving van het plot. Haar fantasie doet de rest. Wel geeft ze aan dat ze het van belang acht dat de historische feiten kloppen. Haar verhalen spelen zich in hoofdzaak af in het verleden, veelal in de eerste helft van de twintigste eeuw.

In oktober 2021 komt een nieuwe roman, waarvan de titel zal luiden: 'Van alle tijden'. Een boek waarin de Tweede Wereldoorlog als 'decor' dient. Het bevat een aantal gebeurtenissen die daadwerkelijk zijn gebeurd in de omgeving van Noord Twente.

Recentelijk heeft Hennie  Scholten nog een manuscript afgeleverd,     getiteld: 'Ondergeschoven'. Een roman die zich afspeelt in de omgeving van Almelo omstreeks het midden van de 19e eeuw, waarbij de historische aspecten omtrent de Afgescheide-nen, de onrust in Twente en de aardappelziekte, alsmede de toen heersende hype omtrent landverhuizing aan bod komen.

In haar woning staat haar eigen werk keurig gerangschikt in de boekenkast. Mooie boeken die uiteraard niet alleen in Twente worden gelezen, maar in heel Nederland. Hennie Scholten, niet alleen een succesvol schrijfster, maar met recht ook een ambassadrice voor Twente.

Jaren van onzekerheid

Gerrit Bortink is een man met ‘gouden handjes’. Hij werkt als monteur bij de textielfabriek als hij wordt opgehaald om een machine te repareren in Enschede. Zijn kundigheid wordt opgemerkt en zo krijgt Gerrit daar een baan aangeboden. Hij gaat in de kost en heeft het er goed naar het zin. De dochter van zijn directeur, Maaike van Zuijlen, maakt grote indruk op Gerrit, maar hij weet dat van zo’n relatie geen sprake kan zijn. Van Zuijlen heeft zo zijn eigen problemen. Daarnaast doet het verhaal over de zelfmoord van een rijke textielinkoper, zo’n dertig jaar geleden de ronde. Het blijkt dat Gerrits ouders er meer van weten...

 

Martin Paus