Algemeen

Gedenkteken voor ‘vergeten’ slachtoffers bevrijdingsfeest 8 mei 1945 in Oldenzaal

OLDENZAAL - Een groep Oldenzalers heeft het initiatief genomen om een gedenkteken te realiseren voor de acht slachtoffers, die vielen bij het bevrijdingsfeest op 8 mei 1945. In aanloop naar 75 jaar bevrijding in 2020 werd geconstateerd dat er in de afgelopen 75 jaar de acht slachtoffers vrijwel vergeten zijn. Ook is er geen herdenkingsplek of gedenkteken dat aan die vreselijke nacht herinnert. Om het gedenkteken te realiseren is € 3.500,- nodig.

Oldenzaal werd op 2 april 1945 bevrijd. Op 8 mei 1945 werd op de Groote Markt een door geallieerden aangeboden bevrijdingsfeest gehouden. Er was opluchting, vrolijkheid, vuurwerk. En er waren jongens die munitieresten uit een Duits depot, het Marthalager, onderaan de Tankenberg naar het centrum hebben gesleept. Kort na middernacht was er een enorme explosie op de Groote Markt. Mensen werden weggeblazen, ruiten braken en het feest veranderde in een bloedbad. Meer dan tachtig licht- en zwaargewonden telden de artsen later. Acht Oldenzaalse jongens en meisjes, mannen en vrouwen tussen 13 en 34 jaar stierven. Direct, of in de dagen erna. Het feest dat na vijf oorlogsjaren vreugde moest brengen, bracht voor vele Oldenzaalse gezinnen immens veel verdriet.

 

Aanleiding

In 2020 zou 75 jaar bevrijding groots gevierd worden. Zoals iedereen weet gingen al die festiviteiten niet door. Wel is er een speciaal magazine (Oorlogskind in Oldenzaal) verschenen dat huis aan huis in Oldenzaal is verspreid. In 1970, 25 jaar na de bevrijding, is er nog stilgestaan bij de slachtoffers van de explosie. Toen is onder meer een herdenkingsmis gehouden. In de jaren daarna verdween deze ramp geleidelijk naar de achtergrond en zo ook uit het collectieve geheugen. In 2020 werden de slachtoffers weer herdacht tijdens een dienst in de Plechelmusbasiliek. Dit werd door de nabestaanden zeer gewaardeerd. Toen is ook het idee ontstaan om een gedenkplek te creëren. In mei is toen een initiatiefgroep Herdenking slachtoffers Bevrijdingsfeest 1945 opgericht. Voor alle Oldenzaalse oorlogsslachtoffers is er een plek om te herdenken in de Herdenkingstuin. Een waardige gedenkplek. Maar helaas is er geen plek om de acht slachtoffers van het bevrijdingsfeest te herdenken. Het streven is er naar dat die plek er 76 jaar later, op 8 mei 2021, zal zijn.

 

‘Het stille verdriet’

In de oorlog zijn in Oldenzaal niet eerder op een dag  zoveel slachtoffers gevallen dan toen op die ene fatale nacht, direct na de oorlog. Acht jonge Oldenzalers komen om het leven: Gerard Collet (18), Dinie Croonen (20), Johnny Holtel (34), Bennie Krüpers (17), Frans Nijhuis (13), Gerrit Jan Raeke (18), Frans Riekert (17) en Jan ten Veldhuis (18). Ieder jaar staan we stil bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. De laatste jaren herdenken wij álle burgers en militairen die waar dan ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. De acht ‘bevrijdingsslachtoffers’ vallen daarbuiten. De initiatiefgroep heeft met de families van de slachtoffers contact gezocht. De dochter van de zus van de verongelukte Jan ten Veldhuis beschreef het als “het stille verdriet” van haar moeder. Verdriet dat ook andere nabestaanden al 75 jaar met zich meedragen. Op https://oorlogsdodenoldenzaal.nl/bevrijdingsfeest is meer informatie te vinden.

 

 

Crowdfunding om financiering rond te maken

Om een waardige herdenkingsplek te realiseren is € 4.500,- nodig. Circa € 1.000 was nog beschikbaar vanuit sponsoring voor het magazine 'Oorlogskind in Oldenzaal'. Dit waren bijdragen van de drie serviceclubs (Lions, Rotary en Kiwanis) uit Oldenzaal.

€ 3.500,- dient nog gevonden te worden. De initiatiefgroep Herdenking slachtoffers bevrijdingsfeest 1945 wil dit bedrag graag via crowdfunding bijeenbrengen. Zij doet hiermee een beroep op de Oldenzaalse inwoners. Het gedenkteken wordt op deze manier dóór en vóór Oldenzalers gerealiseerd! Via de website https://www.doneeractie.nl/actie/48754 kan via ideal heel eenvoudig een bijdrage worden overgemaakt. Kunt u niet internetbankieren dan kunt een donatie overmaken op Stichting Herdenkingstuin Oldenzaal NL 50 RBRB 0841328730. t.b.v. Gedenkteken Slachtoffers 8 mei 1945.

 

Door Oldenzalers, voor Oldenzalers

De initiatiefnemers zijn inmiddels al bijna een jaar achter de schermen bezig. Zij werken samen in de initiatiefgroep Herdenking slachtoffers bevrijdingsfeest 1945. Deze bestaat uit de volgende betrokken Oldenzalers: Henk Winkelhuis, Daniëlla van der Stelt, Mariët Blokhuis , Jeroen van der Meer en Martin Poorthuis.

De werkgroep werkt nauw en uitstekend samen met de gemeente Oldenzaal. Zij vindt in burgemeester Patrick Welman een warm medestander van het initiatief. De gemeente denkt en werkt mee aan een locatie en uitvoering in de openbare ruimte, de werkgroep zorgt voor de financiering. Het is de bedoeling om op 8 mei 2021 het gedenkteken te onthullen.

 

Foto 1 bevrijdingsfeest op de Groote Markt.

Foto 2: de slachtoffers van de explosie.