Algemeen

‘Belangrijk is dat mensen met geldzorgen zien dat er licht is aan het eind van de tunnel’

Wim Tijhof (links) en Herman van den Noort. Foto: J. ter Maat

RIJSSEN – Blijf niet te lang lopen met je geldzorgen. “Het is gigantisch moeilijk voor mensen om hiernaartoe te komen, maar als ze het doen hoor je naderhand vaak dat ze voor het eerst in tijden weer rustig hebben geslapen”, benadrukken schuldhulpverleners Wim Tijhof en Herman van den Noort.

Inwoners van deze gemeente met financiële problemen wachten te lang met het zoeken van hulp, is hun ervaring. “De drempel om naar de gemeente te komen is enorm hoog. We doen alle moeite om die drempel te verlagen, zodat mensen sneller komen. We zien dat mensen vaak eerst een aantal jaren zelf naar oplossingen zoeken, totdat ze zover in de problemen zitten dat ze zich gaan melden.” Tijhof en Van den Noort snappen dat wel: “Je loopt niet te koop met zoiets. Schaamte speelt daarin een grote rol -wat zullen de mensen wel niet zeggen- en ook de angst dat je van 50 euro per week moet zien rond te komen. Overigens, van ons zal niemand ooit iets te weten komen, we groeten onze cliënten zelfs niet als we ze tegenkomen op straat, behalve als ze zelf het initiatief daartoe nemen.”

Alle soorten en maten
Mensen met schulden zijn er in alle soorten en maten, vertellen ze. “Schulddienstverlening is niet alleen voor mensen zonder werk of minima. Dat is maar een klein gedeelte van ons bestand. Het komt voor in alle lagen van de bevolking. Hoogopgeleiden, mensen met een goede baan, fulltime aan het werk, een koophuis en toch in de schulden. Je werk verliezen, een partner die ziek wordt, een burnout, je kunt ook door omstandigheden in financiële problemen komen. Bijvoorbeeld, je werkt allebei, een van de twee wordt ziek en er komt ineens 30 tot 40 procent minder geld binnen. Je uitgaven zijn aangepast op basis van wat je met elkaar had. Als dan ineens 40 procent inkomen wegvalt en je kunt niets opzeggen omdat dat vastzit aan financiering en contracten, heb je een probleem.”
“Dat geldt ook voor een echtpaar met een inkomen op bijstandsniveau, zo’n 1550 euro per maand. Je leeft zuinig, maar er hoeft niets te gebeuren of je zit onder het bestaansminimum. Mensen kunnen dan aanvulling krijgen, maar men moet zich dan wel melden. Want wij weten dat niet vanzelf.”
Financiële problemen kunnen ook ontstaan door te duur te willen leven, kopen op afbetaling, verslavingen of mentale problemen. “En dan is er nog de grote groep die tussen wal en schip valt. Die te veel verdient om in aanmerking te komen voor toeslagen en te weinig om fatsoenlijk te kunnen leven.”

Zo’n 200 inwoners per jaar komen toch die drempel over en melden zich aan, voor een simpel adviesgesprek tot en met schuldhulpverlening. “We beginnen altijd met een adviesgesprek. Mensen krijgen informatie over wat we kunnen betekenen en wat de mogelijkheden zijn. Ze beslissen daarna pas of ze geholpen willen worden of niet. Helemaal vrijblijvend.”
 
“We kunnen helpen op allerlei manieren. Soms met budgetbeheer met ondersteuning van thuisadministratie, en een betalingsregeling. Als de schulden niet te hoog zijn maken we er een gemeentelijke schuldregeling van en verstrekken we als gemeente een krediet. Daarmee worden alle schuldeisers in een keer afbetaald en is er voor deze mensen nog maar één schuldeiser en dat is de gemeente. Daarvoor treffen we dan een betalingsregeling.”

Daarnaast zijn er mensen waarbij de problemen groter zijn. “We zorgen daar eerst voor stabilisatie, zodat deze mensen rust krijgen. Uit hoofde van onze functie kunnen we de schuldeisers even laten wachten. Eerst moet de cliënt geholpen worden aan onderliggende problemen, dat kan bijvoorbeeld een scheiding zijn of een verslaving. We proberen de mensen waar mogelijk aan werk te helpen. Zijn ze weer aan het werk en zijn de uitgaven en inkomsten op orde, dan kijken we verder hoe de financiële problemen op te lossen zijn. Daarmee kunnen we pas starten als mensen geen nieuwe schulden meer maken, we gaan niet dweilen met de kraan open.” 

Vroegsignalering
De schulddíenstverleners (‘met nadruk op dienst, we doen meer dan schuldhulp’) van de gemeente doen alles wat wettelijk mogelijk is om mensen te bereiken. “We werken nauw samen met de energiemaatschappijen, zorgverzekeraars, woningbouwcorporaties. Om maar mensen met betalingsproblemen te kunnen bereiken. Deze instanties mogen wettelijk betaalachterstanden melden aan de gemeente.” Vroegsignalering heet dat en daarvan komen er tussen de 65 en 70 per maand bij de gemeente binnen.
Bij vroegsignalering neemt het team contact op met het huishouden. “Per e-mail, telefonisch, we gaan langs of sturen een kaartje. Dan wel een kaartje dat totaal niet lijkt op een officiële brief, want die brieven worden vaak door betrokkenen al helemaal niet meer open gemaakt.”

“Het doel van vroegsignalering is dat we nog actie kunnen ondernemen voordat mensen van gas of elektra afgesloten worden, steeds vaker deurwaarders voor de deur staan of erger nog: hun koop- of huurhuis uitgezet worden en, soms met hun kinderen, naar de opvang van het Leger des Heils of Humanitas moeten. Dat laatste willen we kost wat kost voorkomen. Maar: mensen moeten zich dan wel willen laten helpen. We gaan het samen doen. En mensen moeten mee willen werken; hulp is niet vrijblijvend.”

De gemeente heeft mogelijkheden, onder andere om afsluiting van gas- en elektra tegen te houden. “We zijn geen incassobureau voor bedrijven, we zijn vertegenwoordigers van onze cliënt”, benadrukken ze. Het netwerk van het schuldhulpteam is groot. “Spelen er naast de geldzorgen ook andere problemen, zoals verslaving of huiselijk geweld, dan kunnen we doorverwijzen, contacten leggen, met hulpinstanties, met maatschappelijk werk. Daarnaast is er ook hulp om de administratie op orde te maken. Belangrijk is dat mensen zien dat er licht is aan het eind van de tunnel.” 

Tijhof zwaait 31 maart af. Er zijn inmiddels twee nieuwe collega’s aangesteld. “De gemeente vindt preventie ontzettende belangrijk en wil mensen zo snel mogelijk benaderen. Vandaar de uitbreiding van het team.” Het mooie van dit werk is dat je mensen echt kunt helpen, vinden beiden. “Je komt wat ellende tegen. Mensen staan in de overlevingsmodus, dat blokkeert het reële denken en het sociale leven gaat naar de knoppen. Hoe mooi is het dan dat je mensen kunt helpen. Dat je ziet hoe blij mensen aan het eind van het schuldtraject dan zijn.” Wim Tijhof: “Ik heb op financieel gebied verschillend werk gedaan, maar dit is toch wel de mooiste baan die ik gehad heb.”

Inwoners van de gemeente Rijssen-Holten, die een adviesgesprek willen of geholpen willen worden, kunnen bellen met 0548 854836 of mailen naar geldzorgen@rijssen-holten.nl
Voor advies en/of een afspraak maken is er elke werkdag van 09.00 tot 10.00 uur telefonisch spreekuur, telefoon 0548 854848.

Meer informatie op: www.rijssen-holten.nl/home/publicatie/loket-sociaal-vraagplein